Uitgeverij 010 heeft een rechtszaak gewonnen over de rechten op foto's van gebouwen in een proefschrift over het werk van een architect. Volgens de rechter vallen de foto's onder het citaatrecht en hoeft er geen vergoeding aan het NFM te worden betaald.

Promovenda Provoost heeft in het voorjaar van 2003 ten behoeve van haar proefschrift getiteld "Hugh Maaskant, architect van de vooruitgang" een aantal foto's bij het Nederlands Fotomuseum (NFM) besteld en ter beschikking gekregen. Aan NFM heeft zij meegedeeld dat Uitgeverij 010 de financiële  administratie van de publicatie van haar proefschrift beheerde. In het proefschrift is een groot aantal foto's opgenomen van door de architect Maaskant ontworpen gebouwen. NFM heeft in deze procedure van Uitgeverij 010 betaling van de door haar verstuurde factuur gevorderd.

NVM heeft zich in de procedure primair op het standpunt gesteld dat er sprake is van een overeenkomst tussen NFM (op grond van onder meer de mededeling van Provoost) en Uitgeverij en subsidiair dat er sprake is van auteursrechtinbreuk.

Volgens de rechter is er echter geen sprake van een overeenkomst, omdat Provoost niet bevoegd was Uitgeverij 010 te vertegenwoordigen. De rechter gaat vervolgens in op het door Uitgeverij 010 gevoerde verweer dat er sprake is van rechtmatig citeren en dus geen sprake is van een auteursrechtinbreuk. Uitgeverij 010 heeft in de procedure onder meer gesteld dat zij de namen van de fotografen steeds heeft vermeld en dat zij NFM niet als bron behoefde te vermelden omdat ze de gepubliceerde foto's heeft betrokken van de Stichting Rotterdam Maaskant, zodat zij heeft voldaan aan het vereiste bestaande uit het in acht nemen van de persoonlijkheidsrechten.

Er is volgens de rechter aan de voorwaarden voor toelaatbaar citeren voldaan, omdat het citeren in overeenstemming is met hetgeen naar de regels van het maatschappelijk verkeer redelijkerwijs geoorloofd is in combinatie met aantal en omvang én omdat er is voldaan aan het vereiste van bronvermelding.

De gebruikte foto’s hebben namelijk niet uitsluitend of in overwegende mate een versierende functie en houden nauw verband met de tekst en vormen daarmee een geheel. Niet vereist is dat de foto's en de erbij behorende tekst op dezelfde bladzijde of klein zijn afgedrukt. De rechter is van oordeel dat de plaatsing van de foto’s gezien de context gerechtvaardigd is om de lezer van de tekst een indruk te geven van de beschreven architectuur, omdat zij de tekst ondersteunen.

De rechter oordeelt verder dat het niet vermelden van de naam van NFM er in de gegeven omstandigheden (met name de omstandigheid dat de namen van de fotografen wel zijn vermeld) niet aan in de weg staat dat aan de vereiste bronvermelding is voldaan.

Bron: boek9.nl

Vonnis: http://www.boek9.nl/getobject.aspx?id=2357.